Iemand inschrijven die niet in jouw woning woont, is een administratieve overtreding waarop boetes staan van € 3 tot € 150, afhankelijk van de grootte van de gemeente. Gebeurt het met winstoogmerk, dan kan het worden aangemerkt als valsheid in geschrifte, met een gevangenisstraf van zes maanden tot drie jaar. In Spanje wordt deze gunst heel vaak gevraagd, en bijna niemand beseft wat het juridisch is: een officiële verklaring tegenover een gemeente.
Wat is het padrón municipal eigenlijk?
Het padrón (het gemeentelijk bevolkingsregister van Spanje) is het administratieve register waarin staat wie in elke gemeente woont. Het is niet zomaar een interne lijst: de financiering die de gemeente ontvangt, het kiezersregister, een plek op school, de zorgpas, toegang tot sociale hulp en zelfs gemeentelijke kortingen hangen ervan af. Daarom eisen de Ley Reguladora de las Bases del Régimen Local en het Reglamento de Población y Demarcación Territorial dat de inschrijving de werkelijke woonplaats weerspiegelt, en voorzien zij in sancties voor nalatigheid en onjuiste opgaven.
De kern is eenvoudig: de inschrijving in het padrón (empadronamiento) bevestigt waar je woont, niet waar het je uitkomt te zeggen dat je woont. Het is een verklaarde gegeven, en juist daarom beschermt de wet het met sancties.
Welke boete staat er op het inschrijven van iemand die er niet woont?
De geldboete is bescheiden en wordt afgestemd op het inwonertal van de gemeente. Dit zijn de bedragen:
| Inwonertal van de gemeente | Boete |
|---|---|
| Meer dan 500.000 inwoners | € 150 |
| Tussen 50.001 en 500.000 | € 90 |
| Tussen 20.001 en 50.000 | € 60 |
| Tussen 5.001 en 20.000 | € 30 |
| Overige gemeenten | € 3 |
Voor de Costa del Sol betekent dit: een onregelmatige inschrijving in Marbella of in de stad Málaga valt in het middelhoge tot hoge deel van deze tabel, terwijl de boete in kleine gemeenten in het binnenland bijna symbolisch is. Maar alleen naar het bedrag kijken is het probleem verkeerd inschatten. Wat je echt duur kan komen te staan, is niet de boete van het padrón, maar alles wat daarna volgt.
Wanneer is het geen boete meer maar een misdrijf?
De grens is het winstoogmerk. Als de inschrijving plaatsvindt om een voordeel te behalen, zoals betaald krijgen voor de gunst, toegang krijgen tot overheidssteun, een schoolplaats rechtvaardigen, een belastingvoordeel verkrijgen of binding met Spanje voorwenden in een vreemdelingendossier, dan is het geen administratieve slordigheid meer. Het kan dan vallen onder het misdrijf van valsheid in geschrifte van artikel 392 van het Código Penal (het Spaanse Wetboek van Strafrecht), met een gevangenisstraf van zes maanden tot drie jaar en een geldboete van zes tot twaalf maanden.
En een punt dat steeds vergeten wordt: beide partijen zijn aansprakelijk. Niet alleen degene die zich ten onrechte laat inschrijven, maar ook de eigenaar van de woning die de inschrijving toestond terwijl hij wist dat die persoon er niet zou wonen.
Welke andere problemen kan het je als eigenaar opleveren?
Hier zit de echte kostenpost, en hier loont het om even stil te staan voordat je de gunst verleent:
- Je verliest je eigen subsidies en aftrekposten. Veel uitkeringen, beurzen en kortingen worden berekend op basis van het huishouden: het inkomen van wie op jouw adres is ingeschreven telt mee alsof het van het gezin is, ook als die persoon er niet woont en niets bijdraagt.
- Je trekt de aandacht van Hacienda (de Spaanse belastingdienst). Een adres met aangegeven inkomsten van meerdere personen die niet met de werkelijkheid overeenkomen, kan het vermoeden wekken van niet-aangegeven inkomsten en leiden tot een controle bij jou, niet bij de ander.
- Elke latere procedure wordt ingewikkelder. Verkopen, verhuren, nutsvoorzieningen op een andere naam zetten of een cédula de habitabilidad (bewoonbaarheidscertificaat) aanvragen wordt omslachtiger als er in de woning personen staan ingeschreven die er nooit zijn.
- Een opvallend aantal ingeschreven personen lokt inspectie uit. Gemeenten vergelijken gegevens en controleren adressen met veel inschrijvingen: dat is de meest voorkomende manier waarop het aan het licht komt.
- Reputatierisico als je verhuurt. Als je huurder derden inschrijft die niet in de woning wonen, verschijnt het probleem bij jouw eigendom en op jouw adres, niet op dat van de huurder.
Geeft een inschrijving rechten op de woning?
Nee. Dit is de meest verbreide angst en die moeten we duidelijk wegnemen: het padrón verleent geen eigendomsrecht, geen bezitsrecht en geen huurrecht op het onroerend goed. Ingeschreven staan maakt niemand tot huurder en geeft geen titel om te blijven. Wat het wel doet, is een feitelijke bewoning aantonen, en dat kan elke latere procedure bemoeilijken en verlengen als die persoon weigert te vertrekken. Het risico is niet eigendomsrechtelijk maar procedureel: het kost je werk, tijd en een advocaat.
Ook voor buitenlanders werkt het niet andersom: de regelgeving zelf bepaalt dat de inschrijving van een buitenlander in het padrón geen bewijs is van legaal verblijf in Spanje. Een inschrijving in het padrón legaliseert niemands verblijf. Bovendien moeten degenen zonder verblijfsvergunning van lange duur hun inschrijving om de twee jaar verlengen, anders schrijft de gemeente hen uit wegens verval.
Hoe laat je iemand uitschrijven uit het padrón municipal?
De inschrijving blijft gelden zolang de werkelijke woonplaats bestaat. Wanneer die persoon dus niet meer in jouw woning woont, hoort er een uitschrijving te volgen. Normaal gesproken schrijft hij of zij zich zelf in op het nieuwe adres: de nieuwe gemeente meldt de wijziging dan door en de eerdere inschrijving wordt automatisch beëindigd. Dat is de nette route en die zou je eerst moeten proberen.
Als de persoon dat niet doet en niet meewerkt, kan de eigenaar of titularis van de woning de gemeente verzoeken om uitschrijving wegens onterechte inschrijving. In grote lijnen verloopt de procedure zo:
- Je dient het verzoek in bij de gemeente en toont aan dat je de titularis bent, met de escritura (notariële akte), de huurovereenkomst of nutsfacturen, en geeft aan dat die persoon niet meer op het adres woont.
- De gemeente opent een dossier en controleert de feiten; zij kan de lokale politie om een rapport vragen of ter plaatse een controle laten uitvoeren.
- De betrokkene wordt op de hoogte gesteld zodat hij of zij zijn of haar standpunt kan indienen. Dit is een verplichte stap en het is wat de procedure het meest vertraagt.
- Als de persoon niet te vinden is, wordt het bericht gepubliceerd in het officiële publicatieblad en op het prikbord van de gemeente voordat er een besluit wordt genomen.
- Zodra het dossier is afgehandeld, besluit de gemeente tot uitschrijving en werkt zij het padrón bij.
Het is geen kwestie van één dag: door de kennisgevingen, de termijnen voor het indienen van bezwaren en de publicaties kan het weken of maanden duren, afhankelijk van de gemeente. Raadpleeg altijd de specifieke procedure van jouw gemeente, want de vereiste documenten en formulieren verschillen per gemeente.
Kan het je schaden bij Hacienda of bij subsidies?
Ja, indirect. Als je mensen inschrijft zonder familieband die hun verblijf niet kunnen rechtvaardigen, kan Hacienda vermoeden dat er een niet-aangegeven verhuur is en je om uitleg vragen over die inkomsten.
Daarnaast houden veel subsidies en uitkeringen (beurzen, steun of de Ingreso Mínimo Vital) rekening met alle personen die in de woning zijn ingeschreven en met hun inkomsten. Een inschrijving als gunst kan ertoe leiden dat jij of je gezin de inkomensgrens overschrijdt, of vreemdelingenprocedures van de ingeschreven persoon bemoeilijken.
Conclusie
De praktische samenvatting past in één zin: schrijf alleen in wie echt in jouw woning woont, en controleer wie er is ingeschreven. De boete is klein, maar de fiscale gevolgen, het verlies van subsidies en de tijd die het kost om een onterechte inschrijving ongedaan te maken zijn dat niet. Als je een woning in Marbella, Estepona of Málaga hebt die je wilt verkopen of verhuren, is het de moeite waard om een certificado de empadronamiento colectivo (collectief inschrijvingsbewijs) aan te vragen en te controleren dat alleen de juiste personen in het padrón staan. Bij EVS PROPERTY GROUP controleren we dit soort details voordat een woning op de markt komt, juist omdat zij een transactie op het laatste moment kunnen vertragen.
Veelgestelde vragen
Kan een huurder zich zonder mijn toestemming in mijn woning laten inschrijven?
Ja. Een huurder met een geldend huurcontract heeft het recht zich in te schrijven in de woning die hij bewoont en heeft daarvoor geen toestemming van de eigenaar nodig: het contract volstaat. Wat hij niet mag doen, is derden inschrijven die er niet wonen.
Kan ik weten wie er in mijn woning is ingeschreven?
Je kunt bij je gemeente een certificaat of volante de empadronamiento colectivo (collectief inschrijvingsbewijs) van het adres aanvragen. Vanwege gegevensbescherming verstrekt de gemeente dit alleen aan personen die in die woning zijn ingeschreven of aan wie een gerechtvaardigd belang aantoont. Ben je eigenaar maar niet zelf op dat adres ingeschreven, dan moet je dus je eigendom aantonen.
Geeft een inschrijving in een woning het recht om er te blijven?
Nee. Het padrón verleent geen eigendomsrecht, bezitsrecht of huurrecht. Het kan wel dienen als aanwijzing dat die persoon in het pand woonde, waardoor een ontruiming in de praktijk langer duurt, maar het geeft hem of haar geen enkele titel op de woning.
Moet ik ingeschreven zijn om een woning in Spanje te kopen?
Nee. Om te kopen volstaan het NIE (Spaans identificatienummer voor buitenlanders), een bankrekening en het aantonen van de herkomst van de gelden; inschrijving in het padrón is geen vereiste. Je hebt het daarna wel nodig als je een zorgpas, een schoolplaats of bepaalde gemeentelijke kortingen wilt.
Hoe lang duurt het voordat een gemeente iemand uitschrijft uit het padrón?
Dat hangt af van de gemeente en van de vraag of de betrokkene te vinden is. Als die persoon zich op een ander adres inschrijft, gebeurt de uitschrijving vrijwel automatisch. Moet er een baja de oficio (ambtshalve uitschrijving) worden behandeld met kennisgevingen en publicatie van een edict, dan kan het dossier enkele weken of maanden duren.
